Markete sadece süt almaya girip dolu sepetle çıkıyorsanız sebebi bu olabilir

Süt ve yumurta neden hep en arkada?

Markete yalnızca süt almak için gitseniz bile çoğu zaman mağazanın neredeyse tamamını dolaşmanız gerekir. Bunun pratik nedenleri de var. Soğuk zincirin korunması, depolama alanına yakınlık ve ürünlerin daha kolay yenilenebilmesi bunlardan bazıları. Ancak tek sebep bu değil.

Perakende tasarımında temel ihtiyaç ürünlerinin mağazanın arka bölümüne yerleştirilmesi, müşterinin diğer reyonlardan geçmesini sağlıyor. Böylece hiç planlanmayan onlarca ürünle karşılaşılıyor. Gördüğünüz her ürün satın alınmasa bile zihinde küçük bir iz bırakıyor ve bu da alışveriş davranışını etkileyebiliyor.

Göz hizası neden en değerli raf?

Perakendecilerin sık kullandığı bir ifade vardır: 'Eye level is buy level.' Yani 'Göz hizası, satın alma hizasıdır.' İnsan gözü doğal olarak orta raflara yöneliyor. Bu nedenle markalar ürünlerinin tam bu noktada yer almasını istiyor. Araştırmalar, göz hizasında bulunan ürünlerin daha fazla fark edildiğini ve satın alınma ihtimalinin yükseldiğini gösteriyor.

Bu yüzden daha uygun fiyatlı alternatifler bazen alt raflarda ya da en üst bölümlerde bulunabiliyor.

Bir sonraki market alışverişinizde yalnızca orta raflara değil, aşağıya ve yukarıya da bakmayı deneyin. Aynı ürünün daha avantajlı fiyatlı bir versiyonuyla karşılaşmanız oldukça mümkün.

Çocuklara yönelik ürünler neden aşağıda?

Eğer dikkat ettiyseniz renkli kahvaltılık gevrekler, sürpriz oyuncaklar veya çizgi film karakterli atıştırmalıkların büyük bölümü yetişkinlerin değil, çocukların göz hizasında yer alıyor. Sebebi oldukça basit.

Ürünü gören çocuk, onu isteme ihtimali en yüksek kişi oluyor. Perakende tasarımında çocukların dikkatini çekmek için raf yüksekliği de tasarımın bir parçası kabul ediliyor. Renkli ambalajlar ve karakter lisansları da bu stratejiyi destekliyor.

Kasa önündeki çikolatalar gerçekten tesadüf mü?

Kasaya ulaştığınızda alışverişi zihinsel olarak bitirmiş oluyorsunuz. Tam da bu sırada önünüzde sakızlar, çikolatalar, küçük içecekler ve tek kullanımlık atıştırmalıklar beliriyor.

Bunlara perakendede dürtüsel satın alma ürünleri deniyor. Fiyatları görece düşük olduğu için karar vermek kolaylaşıyor. Beklerken can sıkıntısı, açlık ya da bir tane alsam ne olur' düşüncesi devreye giriyor. Sonuçta planlanmayan küçük harcamalar oluşuyor.

Marketler rafların yerini neden değiştiriyor?

Aradığınız kahveyi her zaman aynı yerde bulamıyorsanız bunun nedeni çalışanların canı sıkıldığı için raf değiştirmesi değil. Mağazalar belirli dönemlerde raf planlarını güncelliyor.

Yeni ürünler öne çıkarılıyor, kampanyalar değişiyor, satış performansı yeniden ölçülüyor. Siz ürünü ararken farklı koridorlara bakıyor ve normalde uğramayacağınız reyonlardan geçiyorsunuz.

Bu sırada yeni ürünlerle karşılaşma ihtimaliniz de artıyor. İşte raf düzeninin en görünmez etkilerinden biri bu.

Aslında her rafın bir matematiği var

Modern marketlerde hangi ürünün kaç santimetre yer kaplayacağı bile hesaplanıyor.

Bir markanın rafta yalnızca bulunması yeterli görülmüyor. Kaç kutusunun önden görüneceği, hangi ürünün yanında duracağı, ışığı nasıl alacağı ve müşterinin mağaza içindeki yürüyüş yönü bile planlamanın parçası olabiliyor.

Perakende sektöründe kullanılan planogramlar, satış verileri ve müşteri davranış analizleriyle sürekli güncelleniyor. Amaç daha düzenli bir market oluşturmanın yanında, rafların satış performansını da artırmak.

Daha bilinçli alışveriş yapmak mümkün mü?

Elbette mümkün. Marketlerin kullandığı yöntemleri bilmek, onlardan tamamen etkilenmeyeceğiniz anlamına gelmez. Ancak alışveriş sırasında daha bilinçli karar vermenizi sağlar.

Bunun için birkaç küçük alışkanlık yeterli olabilir:

• Liste hazırlamadan markete gitmeyin.
• Sadece göz hizasındaki ürünlere bakmayın.
• Birim fiyat etiketlerini karşılaştırın.
• Açken alışveriş yapmamaya çalışın.
• Kasa önündeki ürünleri 'ihtiyaç mı, dürtü mü?' diye kendinize sorun.

Bunlar küçük gibi görünse de ay sonunda alışveriş bütçesinde ciddi fark yaratabilir.