Kişnişten sabun tadı alıyorsanız sebebi genleriniz!

Maydonozgillerden olan kişniş, İran, Batı Asya ve Güney Avrupa'da kendiliğinden yetişen bir bitki. Halk arasında Çin maydonozu olarak da anılan kişniş, sabun tadı alan ve almayan olarak insanları ikiye ayırıyor. Kişniş doğrandığında veya ezildiğinde sabun üretiminde kullanılan "aldehit" adı verilen bileşikler ortaya çıkıyor. Bazı insanlar bu aldehitlere hassasiyet gösterirken bazı insanlarda ise hassasiyet oluşmuyor. Bundan yola çıkarak yapılan araştırmalar bu durumun genlerden dolayı gerçekleştiğini doğruluyor.

Bilim insanları, kişnişin kendine has aromasını oluşturan bileşiklerin insanlar tarafından neden farklı algılandığını uzun yıllar boyunca araştırdı. Bu konuda en dikkat çeken çalışmalardan biri, genetik analiz şirketi 23andMe tarafından yaklaşık 30 bin gönüllünün verdiği yanıtlar kullanılarak gerçekleştirildi. Araştırma sonucunda, kişnişi sabun benzeri bir tat olarak algılayan kişilerde belirli genetik farklılıkların daha sık görüldüğü ortaya kondu.

Yapılan genetik çalışmalarda kişnişin içerdiği belirli kimyasalların özellikle bazı aldehitleri algılayan OR6A2 adlı koku reseptörüyle arasında bir ilişki olduğu görüldü. Bu gene sahip kişilerin, kişnişin içerdiği bazı aldehitleri sabuna benzer şekilde algılamaya daha yatkın olduğu gözlemlendi. Kişniş yapraklarında doğal olarak bulunan birkaç uçucu bileşikler bitkinin kendisine has o kokusunu oluşturuyor. İlginç olan ise aynı tür aldehitler sabunlarda veya deterjanlarda da bulunuyor. Bundan dolayı eğer bir kişinin koku reseptörleri bu aldehitlere yüksek oranda hassasiyet gösteriyorsa kişnişi kokladığında veya tadına baktığında karşısında bir sabun varmış gibi hissetmesi çok normal.

OR6A2 geni aldehit gibi kimyasallara duyarlılığımızı etkileyen bir gen olduğu için burada gerçekleşen mutasyonlar, hassasiyetimizi artırıp azaltabiliyor. Bundan dolayı OR6A2 genine sahip olan kişiler kişniş yediğinde sabun kokusu alıyor. Öyle ki ikiz kardeşlerin ikisinin de sabun tadı alması veya almaması bu bilginin doğruluğunu kanıtlıyor.

Araştırmalar sonucunda elde edilen bilgilere göre Avrupalıların birçoğunda OR6A2 geninden iki adet bulunduğundan %15.3'ü kişnişten sabun tadı almakta. Yine aynı şekilde Doğu Asya, Afrika ve Kafkas kökenli kişiler de kişnişten aynı sebeplere bağlı olarak hoşlanmıyor.

Ancak genetik eğilim önemli olsa da, kişnişi kimlerin sevdiği veya sevmediğine dair nüfuslar arası farklılıklar genetikten daha fazla şey söylüyor. Yani bir kişi genetik olarak kişniş sevemeyenlerle aynı özelliklere sahip olsa bile çocukluktan beri maruz kaldığı yeme alışkanlığı kişnişe bakış açısını değiştiriyor. Çünkü bu kişiler çocukluktan itibaren yediklerinde bolca kişniş kullanılıyor ve farklı aromalarla eşleştiği için o sabun tadı hissedilmiyor ya da baskılanıyor. Ancak genetik koku reseptörleri çok baskınsa ömür boyu kişnişi sevememe olasılığı da çok yüksek.