Çöpe atılan şişeler artık para edecek: DOA sistemi bugün tüm Türkiye'de başladı

Plastik, cam, metal ve sisteme dahil karton içecek ambalajlarını belirlenen iade noktalarına ya da depozito iade makinelerine teslim eden kullanıcılar, her ambalaj için 1 TL kazanacak. Bu tutar DOA mobil uygulamasındaki dijital cüzdana aktarılacak. İster banka hesabına çekebilirsiniz ister anlaşmalı noktalarda harcayabilirsiniz.

Ama her şişe geri dönmeyecek. Çünkü her şişe geçerli değil. İade edeceğiniz ürünün üzerinde mutlaka DOA logosu bulunması gerekiyor. Logosuz ambalajlar sistem tarafından kabul edilmiyor. O yüzden alışveriş sırasında ürünün üzerindeki işareti kontrol etmek önemli.

Yeni model yalnızca tüketicileri ilgilendirmiyor. Zincir marketler, süpermarketler, bakkallar, büfeler, oteller, restoranlar ve kafeler de depozito sisteminin bir parçası olacak. İade edilen ambalajlar bu işletmeler aracılığıyla toplanacak ve geri dönüşüm zincirine dahil edilecek. Amaç, tek kullanımlık ambalajların çöpe gitmesi yerine yeniden ham maddeye dönüştürülmesi.

Uygulamanın arkasındaki beklenti sadece çevreyi korumak değil. Resmî verilere göre sistem sayesinde yılda yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının geri kazanılması ve bunun ekonomiye 30 milyar lira katkı sağlaması öngörülüyor. Geri dönüştürülen ambalajlar yeniden üretimde ham madde olarak kullanılacak, böylece kaynak tüketimi azalacak, atık miktarı düşecek.

DOA sistemi aslında tamamen yeni değil. İlk olarak belirli bölgelerde denendi, ambalaj başına 25 kuruş teşvik veriliyordu. Türkiye genelindeki yeni aşamayla birlikte uygulama alanı genişletildi ve teşvik tutarı 1 TL'ye yükseltildi. Hedef, vatandaşların sisteme katılımını artırmak.

Artık bir su şişesi ya da meşrubat kutusu yalnızca tüketilip çöpe atılan bir ambalaj olmayacak. Yeni sistemle birlikte geri dönüşüm, günlük hayatın doğrudan ekonomik karşılığı olan alışkanlıklardan biri haline gelmeye hazırlanıyor.