Bulaşık süngerini kaç günde bir değiştirmek gerekiyor? Mutfaktaki en kirli eşyaya dikkat!

İşin ilginç tarafı, kötü kokmaya başlamasını beklemek de çözüm değil. Çünkü bir sünger, henüz hiçbir belirti vermeden milyonlarca bakteriye ev sahipliği yapabiliyor. Peki bulaşık süngeri gerçekten kaç günde bir değiştirilmeli? Her gün kullanılan bir süngerin ömrü ne kadar?

İşte uzmanların önerileri ve çoğu kişinin fark etmeden yaptığı hatalar…

Bulaşık süngeri ne kadar sürede değiştirilmeli?

Uzmanların büyük bölümü, bulaşık süngerinin haftada bir kez değiştirilmesini öneriyor.

Süngerin gözenekli yapısı; suyu, yemek artıklarını ve yağı içinde tutuyor. Bu da bakteriler için sıcak, nemli ve besin açısından zengin bir yaşam alanı oluşturuyor.

Yani siz bulaşığı yıkayıp süngeri durulasanız bile mikroorganizmalar süngerin derinliklerinde yaşamaya devam ediyor.

Kötü kokmuyorsa kullanmaya devam edebilir miyim?

Hayır. En büyük yanılgılardan biri de bu. Bir süngerin kötü kokmaya başlaması, bakterilerin çoğaldığının geç belirtilerinden biri. Ancak sünger kokmasa bile yüzeyinde milyonlarca bakteri bulunabilir.

Üstelik bazı bakteriler herhangi bir koku oluşturmaz. Bu yüzden 'daha yeni gibi duruyor.' düşüncesi sağlık açısından güvenilir bir ölçüt değil.

Süngerde gerçekten bakteri olur mu?

Evet. Bilimsel araştırmalar, kullanılan mutfak süngerlerinin santimetreküp başına milyarlarca mikroorganizma barındırabildiğini gösteriyor.

Bunların büyük kısmı zararsız olsa da; çiğ et, tavuk veya balıkla temas eden süngerlerde hastalık yapabilen bakteriler de bulunabiliyor.

Özellikle aynı süngerle;

• Tezgâh silmek,
• Kesme tahtasını temizlemek,
• Çiğ et bulaşan yüzeyleri silmek,
• Sonrasında tabak veya bardak yıkamak,

çapraz bulaşma riskini ciddi şekilde artırabiliyor.

Süngeri mikrodalgaya koymak işe yarıyor mu?

Kısmen. Isı, birçok bakteriyi azaltabiliyor ancak tamamını yok etmiyor. Aynı durum kaynar suya batırmak veya sirkede bekletmek için de geçerli.

Bu yöntemler süngerin üzerindeki bakteri yükünü azaltabilir ancak onu yeniden ilk günkü kadar hijyenik hâle getirmez.

Üstelik sünger eskiyse, gözenekleri yıprandıysa veya sürekli nemli kalıyorsa bu işlemlerin etkisi oldukça sınırlı oluyor. Yani dezenfekte etmek, değiştirmekle aynı şey değil.

Süngerin değişme zamanı geldiğini gösteren işaretler

Bazı belirtiler süngerin ömrünü tamamladığını açıkça gösterir. Şunlardan biri bile varsa vakit kaybetmeden yenisini kullanmak gerekir:

• Sünger kötü kokuyorsa
• Rengi koyulaştıysa
• Lifleri parçalanmaya başladıysa
• Sürekli ıslak kalıyorsa
• Yağı artık çıkarmıyorsa
• Bastırınca eski formuna dönmüyorsa

Bu belirtileri görmeden önce değiştirmek ise en güvenli yöntemdir.

Süngerin ömrünü uzatmak için neler yapılabilir?

Süngeri tamamen bakterisiz hâle getirmek mümkün olmasa da bazı alışkanlıklar çoğalmalarını yavaşlatabilir. Her kullanımdan sonra iyice durulayıp sıkın.

Mümkünse dik şekilde kurumaya bırakın.

Lavabonun içinde suyun içinde bekletmeyin.

Çiğ etle temas eden yüzeyler için ayrı bir sünger kullanın.

Belirli aralıklarla sıcak suyla durulayın.

En önemlisi ise 'Nasıl olsa temizledim.' diyerek aylarca aynı süngeri kullanmayın.

Sünger yerine fırça kullanmak daha mı hijyenik?

Pek çok uzman, bulaşık fırçalarının süngerlere göre daha hijyenik olabileceğini belirtiyor. Çünkü sert kıllı yapıları daha hızlı kuruyor ve bakterilerin çoğalması için gereken nemi uzun süre tutmuyor.

Ayrıca bulaşık fırçalarını yüksek sıcaklıkta yıkamak veya bulaşık makinesinde temizlemek de daha kolay. Bu nedenle özellikle kalabalık ailelerde bulaşık fırçası tercih etmek hijyen açısından avantaj sağlayabiliyor.

En sık yapılan hata

Yeni bir sünger alıp onu mutfaktaki her iş için kullanmak. Aynı süngerle ocak temizlemek, tezgâh silmek, çiğ tavuk suyunu almak ve ardından kahve fincanlarını yıkamak hijyen zincirini tamamen bozuyor. Mutfakta en az iki hatta üç farklı temizlik ekipmanı kullanmak, çapraz bulaşmayı önemli ölçüde azaltıyor.

Bulaşık süngeri küçük bir mutfak gereci gibi görünse de hijyen açısından düşündüğümüzden çok daha önemli bir rol oynuyor. Uzmanların ortak önerisi, yoğun kullanılan mutfaklarda süngeri haftada bir, en geç ise iki haftada bir yenisiyle değiştirmek yönünde.

Unutmayın; temiz görünen bir sünger her zaman hijyenik olduğu anlamına gelmez. Sağlıklı bir mutfağın sırrı yalnızca bulaşıkları temiz yıkamak değil, onları temizleyen ekipmanları da doğru zamanda yenilemektir.

KaynaklarUnited States Department of Agriculture (USDA) – Kitchen Companion: Your Safe Food Handbook

Mutfak hijyeni, çapraz bulaşma ve temizlik ekipmanlarının güvenli kullanımı hakkında resmi bilgiler.