Kilo vermek isteyenler dikkat: Beslenme programı herkes için farklı olmalı

Günümüzde internet üzerinden binlerce diyet listesine ulaşmak mümkün. Birkaç dakikada günlük kalori ihtiyacı hesaplanabiliyor, sosyal medya platformlarında farklı beslenme önerileriyle karşılaşılabiliyor. Ancak Diyetisyen Fatma Betül Çelebi, her bireyin vücut yapısı, sağlık geçmişi ve yaşam koşullarının farklı olması nedeniyle tek tip beslenme programlarının herkes için uygun olmayabileceğini belirtiyor.

Medipol Acıbadem Bölge Hastanesi Diyetisyeni Fatma Betül Çelebi de 6 Haziran Diyetisyenler Günü kapsamında yaptığı değerlendirmede, beslenme planlarının kişiye özel hazırlanması gerektiğini vurgulayarak sağlıklı yaşamın sürdürülebilir beslenme alışkanlıklarıyla mümkün olduğunu ifade etti.

Son yıllarda popüler hale gelen birçok diyet modeli bulunuyor. Aralıklı oruç, ketojenik beslenme, düşük karbonhidratlı diyetler veya yüksek proteinli programlar farklı kişilerde farklı sonuçlar verebiliyor. Bunun temel nedeni ise her insanın metabolik yapısının birbirinden farklı olması.

Uzmanlara göre yaş, cinsiyet, fiziksel aktivite düzeyi, kronik hastalıklar, kullanılan ilaçlar, hormonal yapı ve günlük yaşam alışkanlıkları beslenme ihtiyaçlarını doğrudan etkiliyor. Bu nedenle bir kişide başarılı sonuç veren bir beslenme programı, başka bir birey için aynı etkiyi göstermeyebiliyor.

Diyetisyen Fatma Betül Çelebi'nin dikkat çektiği en önemli noktalardan biri, beslenmenin adeta bir "parmak izi" gibi değerlendirilmesi gerektiği.

Her bireyin enerji ihtiyacı, vitamin ve mineral gereksinimi, protein tüketim miktarı ve sağlık hedefleri farklılık gösterebiliyor. Bu nedenle uzmanlar, beslenme planı oluşturulurken yalnızca boy ve kilo bilgilerinin yeterli olmadığını belirtiyor.

Kapsamlı bir değerlendirme sürecinde;

Kan tahlilleri,

Vücut kompozisyonu,

Kas ve yağ oranı,

Günlük fiziksel aktivite düzeyi,

Uyku düzeni,

Beslenme alışkanlıkları,

Mevcut hastalıklar

gibi birçok unsur birlikte ele alınıyor.

Toplumda diyetisyenlerin yalnızca zayıflama sürecinde destek verdiğine dair yaygın bir algı bulunuyor. Ancak beslenme uzmanlarının görev alanı bunun çok daha ötesine uzanıyor.

Diyetisyenler;

Sporcuların performansını artırmaya yönelik beslenme planları oluşturabiliyor,

Çocukların sağlıklı büyüme ve gelişmesini destekleyebiliyor,

Yaşlı bireylerde kas kaybını önlemeye yardımcı olabiliyor,

Kronik hastalıkların yönetiminde beslenme tedavisi uygulayabiliyor,

Kanser tedavisi gören bireylerin özel ihtiyaçlarına yönelik programlar hazırlayabiliyor.

Bu nedenle diyetisyen desteği yalnızca kilo verme hedefi olan kişiler için değil, yaşam kalitesini artırmak isteyen herkes için önem taşıyor.

Hazır diyet listeleri neden risk oluşturabiliyor?

İnternette yer alan hazır diyet listeleri her ne kadar pratik görünse de bazı riskler barındırabiliyor.

Özellikle kronik hastalığı bulunan kişilerde bilinçsiz uygulanan diyetler sağlık sorunlarını artırabiliyor. Gereğinden düşük kalorili programlar kas kaybına yol açabilirken, bazı besin gruplarının tamamen çıkarıldığı diyetler vitamin ve mineral eksikliklerine neden olabiliyor.

Uzmanlar, sosyal medyada paylaşılan popüler beslenme yöntemlerinin uzman değerlendirmesi olmadan uygulanmaması gerektiğini belirtiyor.

Beslenme planlamasında dikkat edilmesi gereken grupların başında çocuklar ve yaşlılar geliyor.

Çocukluk döneminde yetersiz veya dengesiz beslenme, büyüme ve gelişme üzerinde olumsuz etkiler oluşturabiliyor. Bu nedenle çocuklara yönelik diyet programlarının son derece dikkatli hazırlanması gerekiyor.

Yaşlı bireylerde ise en önemli konulardan biri kas kütlesinin korunması. İlerleyen yaşla birlikte doğal olarak azalan kas oranı, yanlış diyet uygulamaları nedeniyle daha da düşebiliyor. Bu durum hareket kabiliyetinin azalmasına ve yaşam kalitesinin düşmesine yol açabiliyor.

Beslenme düzenimiz hastalık sürecini etkiliyor mu?

Beslenme yalnızca kilo kontrolü için değil, birçok hastalığın yönetiminde de önemli bir yere sahip.

Diyabet, hipertansiyon, kalp-damar hastalıkları, böbrek rahatsızlıkları ve sindirim sistemi problemleri gibi birçok sağlık sorunu, doğru beslenme planıyla daha etkin şekilde yönetilebiliyor.

Uzmanlar, tedavi sürecinde uygulanan beslenme programlarının hastanın genel sağlık durumuna uygun olarak hazırlanmasının büyük önem taşıdığını vurguluyor.

Pek çok kişi sağlıklı beslenmeyi belirli bir süre uygulanan katı kurallardan oluşan bir süreç olarak görüyor. Ancak uzmanlara göre sürdürülebilir başarı, geçici diyetlerden değil kalıcı alışkanlıklardan geçiyor.

Sağlıklı beslenmenin amacı yalnızca tartıdaki rakamı değiştirmek değil; enerji seviyesini yükseltmek, hastalık risklerini azaltmak ve yaşam kalitesini artırmak olarak değerlendiriliyor.

Bu nedenle kısa süreli çözümler yerine bireyin yaşamına uyum sağlayabilecek, uzun vadede sürdürülebilir beslenme alışkanlıklarının oluşturulması öneriliyor.

Sıkça sorulan sorular

Herkes aynı diyet listesini uygulayabilir mi?

Hayır. Yaş, cinsiyet, sağlık durumu, aktivite seviyesi ve metabolizma farklılıkları nedeniyle her bireyin beslenme ihtiyacı değişir.

Diyetisyen desteği almadan kilo verilebilir mi?

Kilo vermek mümkün olsa da sağlıklı ve kalıcı sonuçlar için uzman desteği şart. Yanlış uygulamalar kas kaybına ve besin eksikliklerine yol açabilir.

Lokma

Son yılların popüler trendi detoks, herkes için uygun mu?