Düdüklü tencere neden patlar? Güvenli kullanım için bilinmesi gerekenler
LokmaLokma
Belki de hemen hemen hepimizin mutfakta korkulu rüyası düdüklü tencere. Çünkü kendileri iki şeyle meşhurlar: Biri hızlı pişirme diğeri ise patlama. Zamandan tasarruf etmek isteyenlerin sıkça tercih ettiği mutfak aletlerinden biri olan düdüklü tencere, patlamaya karşı güvenlikli olarak da üretilse de maalesef başlı başına saatli bir bomba. Peki ama düdüklü tencere neden patlıyor? Güvenli bir şekilde düdüklü nasıl kullanılmalı? İşte cevabı...
Düdüklü tencere, yiyecekleri yüksek buhar basıncıyla pişiren özel bir tencere tipidir. Normal bir tencerede su 100 derecede kaynayıp buharlaşırken, düdüklü tencerenin tamamen kilitli kapağı bu buharın dışarı kaçmasını engeller. İçeride sıkışan buhar, sıvı üzerindeki basıncı artırır. Bu sayede suyun kaynama noktası yaklaşık 120 seviyelerine çıkar. İşte bu yüksek sıcaklık ve yoğun basınç, lifli etleri bile dakikalar içinde lokum gibi yapar. Ancak içeride biriken bu muazzam gücün, tencerenin üzerindeki valfler (düdük ve emniyet ventili) aracılığıyla kontrollü bir şekilde tahliye edilmesi gerekir. Mekanizma tıkandığı anda tehlike çanları çalmaya başlar.
Düdüklü tencere neden patlar?
Düdüklü tencerenin patlaması durup dururken gerçekleşen bir kaza değildir. Genellikle kullanıcı hataları veya ihmal edilen bakım süreçleri buna zemin hazırlar:
Valflerin ve emniyet ventillerinin tıkanması
Düdüklü tencerenin kalbi, o buharı dışarı üfleyen valflerdir. Özellikle kuru fasulye, nohut, mercimek veya buğday gibi pişerken köpüren ve kabuk atan yiyecekler, tencerenin içindeki tahliye deliklerini kolayca tıkayabilir. Valf tıkandığında içerideki basınç artmaya devam eder ve tencere bu güce dayanamayarak patlar.
Maksimum kapasite sınırının aşılması
Tencerelerin içerisinde işaretli olan "MAX" çizgisini aşarsanız, yemek kaynamaya başlar başlamaz fazla basınç sıkışıklığından ve köpürmeden dolayı tahliye kanalları tıkanır. Özellikle bakliyatlarda tencerenin sadece yarısını, normal yemeklerde ise en fazla üçte ikisini doldurmalısınız.
Reklam
Yetersiz sıvı veya aşırı yağ kullanımı
Düdüklünün çalışması için saf buhara, yani suya ihtiyacı vardır. Tencerenin içerisindeki su seviyesinin çok düşük olması yemeğin susuz kalıp yanmasına ve içerideki gaz dengesinin bozulmasına yol açar. Aynı şekilde aşırı yağlı yemekler de yoğun köpük üreterek güvenlik mekanizmalarını sabote edebilir.
Kapağın tam kilitlenmemesi ve aşınmış contalar
Düdüklü tencerenin kapağını tam kilitlemediğinizde veya yönünü yanlış hizaladığınızda, kapak yüksek basınca dayanamayıp yerinden fırlayabilir. Ayrıca zamanla eskiyen, sertleşen veya çatlayan lastik contalar da basınç kaçırarak tencerenin dengesini bozar.
Adım adım düdüklü tencereyi güvenli kullanma rehberi
Düdüklü tencere kullanırken normal tencere kullanımına oranla çok daha fazla dikkat etmeniz gerekir. Kazasız belasız, lezzetli yemekler pişirmek için şu adımları mutlaka alışkanlık haline getirin:
Her kullanım öncesi kontrol edin
Kapağı kapatmadan önce küçük bir kürdan veya iğne yardımıyla buhar deliğinin açık olup olmadığını mutlaka kontrol edin. Lastiğin yerine tam oturduğundan emin olun.
Temizliğe özen gösterin
Düdüklü tencerenin patlamaması için her zaman temiz kullanmaya özen göstermelisiniz. Özellikle valflerin temizliği patlamaması için çok önemli. Kapak ve contayı her pişirme sonrası söküp yıkayın.
Zamanından önce asla açmayın
Pişirme işlemi bittikten sonra tencerenin altını kapatın ve basıncın tamamen düşmesini bekleyin. Tencerenin içindeki buhar tamamen tahliye edilmeden kapak asla zorlanarak açılmamalıdır.
Şok soğutma yöntemine dikkat edin
Eğer aceleniz varsa ve tencereyi musluk altına tutarak soğutacaksanız, suyu doğrudan sıcak cam veya hassas valf mekanizmalarına değil, sadece tencerenin gövdesine gelecek şekilde dökün.
Düdüklü tencere; buhar tahliye valfleri yemek artıkları veya köpükle tıkandığında, içerisindeki malzeme miktarı maksimum sınırı aştığında, susuz bırakıldığında ya da kapağı tam kilitlenmeden yüksek ateşe maruz kaldığında patlar.
Genellikle yemeğin kaynamaya başlayıp basıncın zirveye ulaştığı ilk 15-20 dakikalık süreçte veya pişirme biter bitmez içerideki basınç henüz tahliye edilmeden kapak zorla açılmaya çalışıldığında patlama gerçekleşir.
Reklam
Ocakta unutulduğunda, tencereden normal dışı (çok tiz veya hiç çıkmayan) sesler geldiğinde, contası yıpranmışken kullanıldığında ve bakliyat gibi çok köpüren yiyecekler ağzına kadar doldurularak pişirildiğinde düdüklü tencere ciddi şekilde tehlikeli olur.
Hava kaçıran bir düdüklü tencere genellikle patlamaz, çünkü içeride basınç birikemez. Ancak bu durum iki büyük risk yaratır: Birincisi, yemek susuz kalıp yanabilir. İkincisi, eğer hava kaçırma sebebi contanın yırtılmasıysa, kapak aniden yerinden fırlayarak sıcak buhar püskürmesine neden olabilir. Bu yüzden hava kaçıran düdüklüler kullanılmamalıdır.
Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.